
Geschiedenis van het wasschilderen, Encaustiek
+ 500 voor Christus
Wasschilderen — ook wel encaustiek genoemd — behoort tot de oudste schildertechnieken ter wereld. Al in de oudheid werd deze bijzondere kunstvorm rond het Middellandse Zeegebied beoefend. Dankzij archeologische vondsten in Egypte en Griekenland hebben musea zoals het British Museum en het Louvre inmiddels meer dan 35 prachtige encaustiekwerken in hun collectie. Deze schilderijen dateren uit de 4e tot 5e eeuw vóór Christus.
Ook zijn er iconen uit de 5e eeuw ná Christus ontdekt die nog altijd in opvallend goede staat verkeren. Ze zijn geschilderd met bijenwas, vermengd met pigment, en vervolgens met vuur verhit en ingebrand op houten panelen. Met koperen spatels en penselen werd de warme was laag voor laag aangebracht.
Tot in de middeleeuwen bleef bijenwasverf een geliefd materiaal. Pas toen olieverf zijn intrede deed, raakte de techniek langzaam op de achtergrond — al werd olieverf in het begin nog regelmatig met bijenwas gemengd om craquelé te voorkomen.
Zo vind je in In de charmante Alte Pinakothek in München het werk van Carl Rottmann, enkele prachtige encaustiekschilderijen uit de 16e eeuw. Deze zeldzame werken laten zien hoe rijk en tijdloos de kunst van het wasschilderen kan zijn — een inspirerende ontmoeting tussen geschiedenis en pure vakmanschap.



Gelukkig is deze eeuwenoude techniek springlevend. En het mooiste is: open vuur is niet meer nodig. Moderne kunstenaars gebruiken elektrische gereedschappen zoals een schildersijzer, een hete pen, een hotplate of een regelbaar heteluchtpistool. Daarnaast kun je werken met kwasten, paletmessen, verfrolletjes, rubberkammen, tissues en nog veel meer creatieve hulpmiddelen.
Ook de ondergronden zijn veelzijdig: van speciaal encaustic schilderkarton en perkamentpapier tot tekenpapier, canvas of hout. De mogelijkheden zijn eindeloos — en de resultaten vaak verrassend levendig en expressief.
Een kunstvorm die blijft betoveren
Wasschilderen combineert oeroude traditie met moderne vrijheid. Het is speels, intuïtief en vol onverwachte effecten. Geen enkele streek is hetzelfde, en juist dat maakt het zo magisch. Wie eenmaal de warme was ziet vloeien, is meestal meteen verkocht.
Wasschilderen vandaag de dag
De Alte Pinakothek in München
Een grafportret
5de eeuw voor Christus
en een Icoon uit de
5de eeuw na Christus
Voorbeeld
huidige techniek